ادبیات ما با اسلام، قرآن و عرفان آغاز می شود

زیربنای فکری هر دو آذربایجان از دین سرچشمه گرفته است
رئیس حوزه هنری استان آذربایجان شرقی به عنوان اولین سخنران در آیین رونمایی از کتاب« گزیده اشعار حاج مایل علی اف » گفت: مذهب تشیع حد و مرز نمی شناسد چرا که اگر اسلام و تشیع دارای حدود و ثغور بود به همان سرزمین عربستان بسنده می کرد اما حال می بینیم دین اسلام هم در زمان پیامبر اکرم(ص) و هم بعد از رحلت ایشان جهانی شده و مرزها را در هم نوردیده است.
حسن میلانی در ادامه با تاریخ آذربایجان اشاره کرد و افزود: آذربایجان ایران و باکو دارای اشتراکات فرهنگی و تاریخی بسیاری با هم دارند و نمی توان این دو را از هم تفکیک کرد اگر چه یک اشتباه تاریخی باعث جدایی بین این دو آذربایجان شده است ولی سرچشمه آنها از یک آبشخور نشات گرفته است و اصالت آنها غیر قابل تفکیک می باشد.
وی افزود: زیربنای فکری هر دو آذربایجان از دین سرچشمه گرفته است و هر چیزی که ریشه در دین داشته باشد جدایی ناپذیر است.
میلانی در ادامه به رسالت حوزه هنری استان اشاره کرد و خاطر نشان نمود: حوزه هنری وظیفه خود می داند در جهت تبیین اشتراکات فرهنگی و تاریخی که بین این دو آذربایجان وجود دارد کار کند و اشتراکات آنها را شفاف سازی نماید لذا در حوزه برون مرزی حوزه هنری برای ابلاغ رسالت انقلاب، دینی و ولایی ایران اسلامی تصمیم بر این است در طول سال چاپ و انتشار دو اثر از آثار نویسندگان و شاعران جمهوری آذربایجان را به انجام برساند.
وی در پایان سخنان خود اظهار داشت: شاعرانی در طول تاریخ ماندگار شده اند که اشعار خود را به موضوع دین و ولایت ربط داده اند و حاج مایل علی اف هم که از دین و اهل بیت و قرآن الهام گرفته است بی شک در تاریخ آذربایجان و جهان ماندگار خواهد شد.
توسعه فرهنگ کتابخوانی با «گزیده اشعار حاج مایل علی اف »  
در ادامه این آیین رونمایی منوچهر جعفری، سرپرست اداره کل کتابخانه های عمومی استان آذربایجان شرقی نیز گفت: این اداره کل و کتابخانه مرکزی تبریز بر خود می بالد که شاهد چنین اتفاقات فرهنگی در استان به ویژه سطح شهر تبریز است.
وی با قدردانی از حوزه هنری استان در راستای چاپ و تولید کتب ارزشمند «گزیده اشعار حاج مایل علی اف » افزود: اینگونه حرکات فرهنگی باعث توسعه فرهنگ کتاب و کتابخوانی نیز می شود و رسالت اداره کل کتابخانه های عمومی استان نیز چیزی جز این نیست که بتوانیم فرهنگ مطالعه را ارتقا دهیم.
جعفری همچنین اضافه نمود: کتابخانه مرکزی تبریز آمادگی خود را برای برگزاری هرگونه برنامه های فرهنگی اعلام می دارد و دست ارگانهایی را که در امر توسعه فرهنگ کتابخوانی نهایت تلاش خود را می نمایند، به گرمی می فشارد.
شعر شیعی، شعری که در آن روح تشیع جاری است
مهدی نعلبندی، مترجم، محقق و برگردان کتاب فوق نیز گفت: وقتی می گوییم شعر شیعی، شاید این سئوال پیش بیاید که منظور از شعر شیعی چیست؟ شعر شیعی شامل مرثیه، مدیحه، مناجات، اهل بیت می شود و به عبارتی می شود گفت، شعری که در آن روح تشیع جاری است و تشیع کلیه اشعار شاعر را در بر دارد شعر شیعی گفته می شود.
وی ادامه داد: شعر شیعی بخشی از شعر دینی است و شعر دینی نیز خود بخشی از شعر معنوی می باشد؛ در جمهوری آذربایجان کم نیستند شاعرانی که روح تشیع در اشعار آنها موج می زند شاعرانی نظیر حاج مایل علی اف، علی آقا واحد، شیروانی، ماهر و ... .
وی در ادامه اضافه نمود: حاج مایل، طبع خود را در اغلب قالب‌های شعری آزموده است. غزل، قصیده، رباعی، قطعه، قوشما، مربّع، مخمّس، مسدّس، مسبّع، مستزاد، معشّر، ترکیب‌بند، ترجیع‌بند و تضمین. اما او شاعر غزل است و مشهور به "غزلخوان". و غزلخوان در جمهوری آذربایجان، یعنی غزل‌سرا.
نعلبندی با بیان اینکه زبان مایل در غزل، زبانی است وفادار و مؤلّف، گفت: زبانی که در برزخ گذشته و آینده، در امروز ایستاده است تا دست از پیشینه بریده نشود و واجد ویژگی‌های دیروز و امروز است و برای فردا. وجه تألیفی زبان شعری حاج مایل را باید در "هویّت" جست. هویّتی که او در شعرش به دنبال آن است و گاه در تغزّل با یار و به کنایه، و گاه آشکار و در قالب پند و حکمت بیان می‌شود. هویّتی که ریشه در آسمان دارد و او از آن نبرید. و به دنبال آن است با چراغ الفبا. جست‌و‌جویی در سه زبان و با یک الفبا.
ادبیات ما با اسلام، قرآن و عرفان آغاز می شود
در ادامه آیین رونمایی از کتاب « گزیده اشعار حاج مایل علی اف » پروفسور ترلان قلی اف؛ پژوهشگر ادبیات آیینی و ایرانی و از شاگرادن حاج مایل علی اف به ایراد سخن پرداخت و گفت: هر دو آذربایجان همچون گوشت و پوست می باشند و جدایی بین این دو هرگز اتفاق نخواهد افتاد چرا که ما مثل دو برادر هستیم.
پروفسور ترلان قلی اف ادامه داد: آنچه ادبیات ما(شرق) را از ادبیات غرب جدا می کند این است که ادبیات ما با اسلام، قرآن و عرفان آغاز می شود و همان که نظامی گفته است« بسم الله الرحمن الرحیم/ هست کلید در گنج حکیم».
وی اظهار داشت: در بیشتر مواقع ادبیات غرب بسیاری از مضامین و مفاهیم را از ادبیات ما وام گرفته است و حافظ نمونه بارز این مثال است که بسیاری از شاعران غرب عشق و عرفان حافظ را سرلوحه سروده های خود قرار داده اند.
پروفسور ترلان قلی اف با اشاره به اشعار حاج مایل علی اف افزود: مایل را هم در غزل‌های عاشقانه و شاعرانه‌ شیعی‌اش، هم در ارادتش به ذوات مقدّسه‌ معصومین(ع)، هم در پندهای حکمتی و قرآنی‌اش،  و هم در ظرایف زبانی و نوآوری‌های ادبی‌اش باید شناخت. شاعری که هیچ شعر او بوی کفر و شهوت نمی‌دهد. شاعر اخلاق و عشق و حکمت و دیانت است.
شاعری که اشعارش مزین به احادیث باشد، ماناست
مهر علی عاصم؛ شاعر اهل بیت (ع) و از بزرگان سابق جشنواره شعر رضوی از دیگر سخنرانانی بود که در آیین رونمایی از کتاب « گزیده اشعار حاج مایل علی اف » به ایراد سخن پرداخت و گفت: ما هر چه داریم از اهل بیت (ع) داریم و آموزطه های ما نیز چیزی غیر از این نیست.
وی افزود: سخنرانان قبلی به حق اشاره کردند که هر شاعری که اشعارش مزین به احادیث و روایات معصومین (ع) باشد بی شک یک سر و گردن از شاعران دیگر جلوتر خواهند بود و در طول تاریخ ماندگارتر می باشند.
وی رمز ماندگاری شاعرانی چون اشعار نظامی، مولوی، حافظ، سعدی، فضولی، نسیمی، حقیقی، سیّد عظیم شیروانی را در این عنوان کرد که اشعارشان با احادیث و روایات معصومین (ع) تزیین شده است.
مهر علی عاصم ادامه داد: نخستین دیوان حاج مایل در سال 1986 چاپ می‌شود که حاوی 60 غزل اوست. دیوان غزل او با عنوان "غزل‌لر" در سال 1994 همزمان با پانصد سالگی فضولی با الفبای کریل، و دیوان لاتین او هفت سال پس از وفاتش در سال 2006 منتشر می‌شود.
انقلاب ایران ادبیات جمهوری آذربایجان را زیر و رو کرده است
در ادامه این مراسم صمد رحمانی، استاد دانشگاه در خصوص کتاب گزیده اشعار حاج مایل علی اف و زیبایی های آن گفت: این کتابی که توسط حوزه هنری چاپ و منتشر شده است به حق لایق حاج مایل است و حتی خود جمهوری آذربایجان کتابی به این کیفیتی برای حاج مایل علی اف کار نکرده است.
رحمانی با بیان اینکه با تورق کتاب فوق به عمق ادبیات شیعی پی می بریم، افزود: ترجمه خوب کتاب باعث شده که حق مطلب به خوبی ادا شود.
وی در ادامه به مبحث عروض در شعر پرداخت و گفت: علم عروض مدنیت اسلام را به شعر می آورد حتی غزلیات حاج مایل که عنوان لیریک دارند تجلی قرآن در آن بسیار مشهود است.
رحمانی با بیان اینکه ادبیات آذربایجان بسیار بزرگ و قابل احترام است، اظهار داشت: انقلاب ایران ادبیات جمهوری آذربایجان را زیر و رو کرده و نمونه بارز این تحول آثار بختیار وهاب زاده می باشد.
مشکل مهم آثار ترجمه ای عدم آشنایی مترجم مترجم به زبان مقصد است
آخرین سخنران آیین رونمایی از کتاب گزیده اشعار حاج مایل علی اف شهریار شفیعی مشاور در امر ترجمه کتاب فوق بود که در خصوص ویژگی ترجمه ای اثر فوق به ایراد سخن پرداخت و گفت: وقتی اثری از زبان مبدا به زبان مقصد ترجمه می شود باید امانت داری را حفظ کرد و نظر اندیشمندان ترجمه به ویژه فرمالستها این است که شعر قابل ترجمه نیست و آنچه ترجمه می شود حسی است که شعر منتقل می کند نه خود شعر.
شهریار شفیعی ادامه داد: اصولا ترجمه به سه حالت انجام می یابد یا ترجمه به صورت تحت اللفظی است یا ترجمه به صورت شعر بی قافیه است و یا ترجمه شعر به نثر است و نظر علمای علم ترجمه این است که ترجمه یک اثر در این سه حالت به زبان دیگری برگردانده می شود.
وی اضافه نمود: در کتاب گزیده اشعار حاج مایل علی اف شاهد دو نوع ترجمه هستیم یکی ترجمه شعر به نثر است و دیگری بازسرایی اشعار است و منظور از بازسرایی این است که اگر حاج کایل علی اف می خواست اشعارش را به زبان فارسی بسراید آنطور که در ترجمه آمده است، می سرود. و به حق مهدی نعلبندی به خوبی از عهده هر دو ترجه برآمده است.
شفیعی تصریح کرد: متاسفانه مشکل مهم آثار ترجمه ای این است که مترجم به زبان مقصد آشنا نیست ترجمه اغلب کتاب شاعران ترجمه به نثر است نه ترجمه به شعر.
وی در ادامه به ویژگی منحصر به فرد کتاب فوق اشاره کرد و گفت: مهم ترین ویژگی این کتاب پاورقی های آن می باشد چرا که مترجم تمامی آیات قرآنی و احادیث و روایات معصومین (ع) را با دقت هر چه تمام آورده است.  
اهدای آثار حاج مایل علی اف به کتابخانه مرکزی تبریز توسط پروفسور ترلان قلی اف
خاطر نشان می شود در آیین رونمایی از کتاب « گزیده اشعار حاج مایل علی اف »، پروفسور ترلان قلی اف مجموعه ای از آثار حاج مایل علی اف را به کتابخانه مرکزی تبریز اهدا نمود و مهر علی عاصم نیز شعری در مدح امام خمینی و ایران خواند و در ادامه مراسم لوح های تقدیری از طرف حوزه هنری استان آذربایجان شرقی به پروفسور ترلان قلی اف، مهر علی عاصم و مهدی نعلبندی اهدا شد.