سینما گپ تبریز با «کنترل» آغاز شد

به گزارش روابط‌عمومی حوزه‌هنری استان‌ آذربایجان‌شرقی، در این نشست، که با حضور جمعی از علاقمندان سینما همراه بوده، فیلم کوتاه «کنترل» ساخته «محمدهادی امینی»، پس از پخش، مورد نقد و بررسی قرار گرفت.

در ابتدای این نشست نادر ساعی‌ور- فیلنامه‌نویس کنترل–بااشاره به مقدمات نوشتن فیلمنامه این اثرگفت: طرح اولیه فیلمنامه کنترل،همگام با ساخت فیلم «یول» به ذهنم رسید؛ و البته با توجه به این‌که امکان اجرای پایان‌بندی فیلم، در فیلمنامه اولیه وجود نداشت، فیلمنامه، در مراحل بعدی، مورد بازنویسی قرار گرفت.

این فیلمنانویس با اشاره به ساختار روایی فیلمنامه گفت: 10 دقیقه ابتدایی هر فیلم بلند، قراردادهایی را مشخص می‌کند که فیلمساز، در ادامه باید از آن قراردادها تبعیت کند؛ این نکته در مورد فیلم کوتاه، به دو دقیقه می‌رسد.

ساعی ور افزود: «کنترل» در ساختار روایی خود، علاوه بر روایت یک داستان واقعی با مدت معین فیلم، ماجرای فشرده‌ای از یک داستان چند ساله را روایت می‌کند.

وی با اشاره به آسیب‌شناسی سینمای بومی، تاکید کرد: باید به تعریف دقیق و جامعی از سینمای بومی برسیم، چرا که یک اثر صِرف استفاده از یک‌سری لباس‌های خاص محلی، نمی‌تواند نشان‌گر فیلم بومی باشد.

وی با اشاره به زبان ترکی استفاده شده در فیلم «کنترل»، یادآور شد: تعدّد لهجه های زبان ترکی، به قدری زیاد است که ایجاد حالت یکنواخت در زبان فیلم را گاه، غیرممکن کرده و انتخاب بازیگر را نیز با مشکلاتی همراه می‌کند.

ساعی‌ور در عین حال خاطرنشان کرد: البته، با توجه به درج زیرنویس فارسی برای فیلم، این ایراد، برای مخاطبان فارسی‌زبان خودنمایی نمی‌کند.

علی‌اکبر افتخار نیز که اجرای جلسه را برعهده داشت، در این مورد گفت: در صورتی که «کنترل»، به زبان فارسی، تولید می‌شد، امکان انتقال برخی حس ‌وحال‌ها وجود نداشت، اما انتخاب زبان ترکی، هوشمندانه بوده و کاملاً در خدمت فضای کلی فیلم بوده است.

این فعال سینمایی، توجه به کار تیمی را از نیازهای مهم سینمای تبریز خواند و افزود: سینمای تبریز، به شدت نیازمند کار تیمی است؛ چرا که آثار موفق سینمایی، آثاری بوده‌اند که عمدتاً به دور از برخی غرورهای رایج، محصول همدلی و همکاری جمعی عوامل فیلم بوده‌اند.

همچنین اکبر شریعت، داستان نویس و فیلمنامه نویس آذربایجان شرقی، از دیگر حاضران نشست بود که به بیان دیدگاه‌های خود پرداخت.

وی با اشاره به رویکرد بومی‌گرایی فیلم «کنترل» گفت: دغدغه بومی‌گرایی، همواره در فیلم‌نامه‌های ساعی‌ور وجود داشته‌است.

شریعت گفت: مشکل تفاوت لهجه ترکی در فیلم، می‌تواست با یک دیالوگ، زمینه‌سازی شده و به نوعی توجیه شود.

شریعت، با اشاره به پرداخت مذهبی فیلم در برخی نماها گفت: در فرهنگ عامه ما، امامزاده ها دارای جایگاهی خاصی هستند؛ اما به نظر می‌رسد این جایگاه مهم، در فیلم «کنترل»، با آوردن یک‌سری نماهای «گل‌درشت» اغراق شده‌است.

وی افزود: این در صورتی است که صِرف نشان دادن نمای کلی از فضای امامزاده، کافی بود و هیچ نیازی به گرفتن نماهای خاص نبود.

این مخاطب سینما گفت: معتقدم داستان اصلی فیلم، بسیار قدرتمند بوده و وجود برخی حاشیه‌پردازی‌های غیرلازم، موجب لطمه‌خوردن کلّیت آن می‌شود.

یکی دیگر از موضوعات مورد توجه حاضران و منتقدان در این نشست، کنتراست رنگها در این اثر بود که فضای کار را با توجه به رنگ محدود در فضا به تصاویر سیاه و سفید نزدیک تر می ساخت.

علی آبپاک، تصویربردار این اثر، با بیان اینکه وقت خواندن فیلمنامه می دانستیم با چه فضایی روبرو خواهیم بود، اظهار داشت: معتقدم تضاد و کنتراست ها به دلیل عدم تنوع رنگ محیط کار سختی بوده که خوب هم از کار درآمده است.

وی با بیان اینکه پیش از آغاز کار همراه کارگردان روی جدولهای گامای رنگ کار کرده و بر تنظیم رنگ های فعلی توافق کرده ایم، افزود: هرچند که در برخی لانگ شات ها کمی در به حداقل رساندن کنتراست ها دستمان بسته بود.

آبپاک پیش تولید و تولید کار فیلم کوتاه در تبریز را محدود و نیازمند بودجه بیشتر دانست و گفت: کنترل به دلیل لوکیشن و ساختار فضا و داستان سخت ترین کار زندگی حرفه ام به شمار می رود.

محمد پورعبداله فرشبافی نیز در بخش دیگری از این نشست، با انتقاد از دست کم گرفته شدن فیلمنامه ها از سوی فیلمسازان و سازمان های سفارش دهنده، گفت: فیلمنامه ها باید قوی و استوارتر باشد، اما هرچقدر در فیلم کوتاه و بلند در تبریز به سوی تصاویر خوب، کارگردانی، بازی و تصویربرداری های قوی می رویم باز فیلمنامه هایمان قابل دفاع و قدرتمند نیستند.

به عقیده وی امور تهیه، پیش تولید و تولید فیلم کوتاه و حتی بلند و تله فیلم در آذربایجان شرقی به سوی حرفه ای شدن پیش رفته است.

همچنین هادی امینی –کارگردان فیلم- نیزدراین نشست،به برخی پرسش‌هاونکات مطرح شده،پاسخ داد.

وی در مورد حضور پررنگ برخی المان های مذهبی در فیلم گفت: نهاد حمایت‌کننده از فیلم، سفارش‌هایی داشته که بخشی از این سکانس‌ها، مربوط به رعایت همین سفارش‌ها بوده و فیلمنامه‌نویس، با توجه به تجربه‌ای که دارد، بر اساس آن معیارها، فیلمنامه را نوشته‌است.

امینی افزود: با توجه به این‌که در شرایط خاص فیلم، امکان دسترسی به امامزاده وجود نداشت؛ نماهایی که از‌ آن‌ها به عنوان نماهای گل‌درشت یاد شد، صرفاً برای القای فضای امامزاده بود، و البته همین نماها نیز به شخصه، برایم بسیار محبوب است.

کارگردان کنترل با تاکید بر فعالیت تیمی در حوزه فیلمسازی گفت: فیلمسازی، کار تیمی است و با این نکته که «کنترل»، تنها به نام من گفته شود، مخالفم.

وی تاکید کرد: کار تیمی در حوزه فیلم‌کوتاه، نیاز مهم سینما در تبریز است.

امینی خاطرنشان کرد: «کنترل» محصول همدلی دوستان زیادی است که در شرایط بسیار نامساعد جوی، با جان‌و‌دل کار می‌کردند و هیچ‌یک، برای یکبار هم که شده، اعتراض و گلایه‌ای نکردند.

امینی در مورد نقدهای مطرح‌شده مبنی بر غیریکنواختی زبان فیلم، یادآور شد: زبان ترکی، هیچ‌گاه به صورت دراماتیزه، مورد پرداخت قرار نگرفته و این موضوع، همواره به عنوان یکی از دغدغه های فیلمسازی در تبریز، مطرح بوده است.

وی افزود: دغدغه زبان ، اگر چه دارای اهمیت خاصی است اما در چندمین اولویت فیلم مطرح بوده‌است.

امینی تصریح کرد: در شرایطی که فضای لوکیشن فیلم «کنترل»، به شدت فشار وارد می‌کرد، امکان پرداخت به جزئیات زبان بسیار دشوار بود.

مدیر روابط عمومی حوزه هنری استان نیز در این برنامه با اشاره به سفارش موضوع از سوی نهادها برای ساخت فیلم، اظهار داشت: تکریم خانواده و جلوگیری از گسست نسل ها بهترین عناوین فیلمنامه حوزه هنری کشور است که «کنترل» هم با این موضوع توانسته فیلم خوبی از کار در بیاید.

اکبر شریعت در پایان این برنامه دو و نیم ساعته، با اشاره به تمام انتقادات صورت گرفته نسبت به فیلم کوتاه کنترل، آن را اثری ارزشمند و یکی از بهترین فیلم های کوتاه تبریز خواند و گفت: فیلم هایی مانند کنترل ارزش بودجه اختصاص یافته از سوی حوزه هنری آذربایجان شرقی را داشته اند.

به عقیده وی این فیلم ها برای حوزه هنری استان افتخار هستند و تولید چنین آثار ارزشمندی یک دوره طلایی برای حوزه هنری آذربایجان شرقی به شمار می رود.

پس از اقبال عمومی نسبت به برنامه های متعدد حوزه هنری آذربایجان شرقی در پخش و نقد فیلم های بلند و سینمایی نظیر «یک روز؛ یک فیلمساز» و تجارب موفق این زمینه، اکنون  سینما گپ فرصت مغتنمی است که از سوی حوزه هنری استان در اختیار پخش و نقد فیلم کوتاه قرار داده شده است.

فیلم کوتاه عموما در جامعه مهجور واقع شده و به جز جشنواره های مرتبط، فرصتی برای نمایش و دیده شدن ندارند.

به عقیده علی اکبر افتخار مجری این برنامه، فیلم کوتاه همواره از این مساله رنج برده و سینما گپ نیز در راستای گسترش جمع اهالی این صنعت و خلق فرصتی اختصاصی برای صحبت در رابطه با فیلم کوتاه شکل گرفته است.

افتخار همچنین با بیان اینکه جای چنین برنامه هایی برای فیلم کوتاه، در کنار اتفاقات سینمایی و فرهنگی شهرمان خالی است، اظهار امیدواری کرد سینما گپ با دو جلسه در طول ماه، به حیات خود ادامه دهد.

لازم به ذکر است، کنترل که به عنوان نخستین اثر پخش و نقد شده در برنامه سینما گپ به شمار می رود، یکی از تولیدات حوزه هنری آذربایجان شرقی است که به کارگردانی محمدهادی امینی توانسته موفقیت هایی را در جشنواره های داخلی به دست آورد.

کسب چهار عنوان جایزه در یازدهمین جشنواره فیلم کوتاه تبریز، راه یابی به بخش مسابقه جشنواره فیلم کوتاه رویش، بخش مسابقه، بین الملل و درخواستی تماشاگران جشنواره فیلم کوتاه تهران قسمتی از موفقیت های فیلم کوتاه کنترل به شمار می رود.