گفتگو با توران قربانی صادق؛ نویسنده، بازیگر و مدرس داستان

به گزارش روابط عمومی حوزه هنری استان اردبیل، توران قربانی صادق در گفتگوی با رویداد «رسانه رویداد پارسی» ایران اظهار کرد: همیشه کار یک فیلم­نامه نویسی که قبلا داستان نویس بوده بهتر از آب در می­آید. مثل فیلمی که نویسنده و کارگردان یک نفر باشد .

توران قربانی صادق متولد 1343 اردبیل، داستان نویس، بازیگر و مدرس داستان نویسی خلاق است. از وی تا کنون کتاب‌هایی با عنوان «قهرمان ننه» ( دوزبانه)، مجموعه «جنت ده بیر آلما آغاجی وار»، رمان «لاله واژگون»، رمان «شاید شانه»، مجموعه داستان «واژه‌های خاکستری»، مجموعه داستان «شاه بیگم»، مجموعه داستان از «رنج تا نارنج»، مجموعه داستان «مرواریدها»، مجموعه شعر «ساچلاریمین جنازه سی» ( دو زبانه )، مجموعه داستان «از خورشید تا پشت میله­های کفر»، مجموع خاطرات شهدای محله امام خمینی (ره) با عنوان «سال‌هایی که رفته بود»، رمان «دختر توی آینه»، «فصل پنجم»، «قبیله زینب (س)»، «التفات» به عنوان اولین داستان- خاطره به زبان ترکی و مجموعه داستان «دختران اقیانوس» منتشر شده‌اند. او ویراستاری و بازنویسی 9 کتاب را نیز بر عهده داشته است و همچنین چاپ آثار او در 11 مجموعه کتاب دیگر هم دیده می‌شود. آثار او در ده مجله و روزنامه مختلف نیز منتشر شده‌اند. با هم پاسخ‌‌های توران قربانی صادق را می‌خوانیم:

*توران قربانی صادق را چقدر می‌شناسید؟

به اندازه تمام عالم می‌شناسم .

*اگر بخواهید او را در یک جمله تعریف کنید، آن جمله کدام است؟

زنی صبور و مهربان و عاشق داستان است .

*شما برنامه و الگوی خاصی برای مطالعه دارید؟

بله ؛ طوری برنامه ریزی کرده‌ام که هر روز سی صفحه کتاب که بیشتر رمان است را در آخر وقت حتما مطالعه کنم .

*شده است کتاب‌هایی که دوست ندارید را هم تا انتها بخوانید؟

شاید یکی دو مورد به واسطه آشنایی با ژانری شاید خوانده باشم ؛ اگر از کتابی لذت نبرم یا ارتباط برقرار نکنم و یا برایم قابل فهم نباشد کنار می‌گذارم . ولی من بیشتر کتاب‌هایی را که دوست داشتم و دارم را می‌خوانم ؛ شاید چندین بار هم بخوانم .

*چه الگویی برای مطالعه را پیشنهاد می‌کنید؟

الگوی اولیه همان خواندن رمان‌های کلیدی جهان برای شروع کتابخوانی هست که شامل خارجی و ایرانی است؛ این اتفاق باید در مدارس اجباری بشود. به نظرم ادبیات را باید پله پله پیمود .

*چه شد که وارد حوزه نوشتن شدید؟

علاقه به قصه! برای نوشتن جنگ کردم و پیروز شدم . شاید تنها توانایی ام بود که در وجودم کشف کردم . از خدا به خاطر این نعمت اش ممنونم .

*به نظر شما اولین و مهم­ترین درس نوشتن چیست؟

خواندن، خواندن و نوشتن؛ درسی از این مهم­تر نداریم. با کتاب و نثر که آشنا شدیم. کلمات خودشان در ذهن ما جان می­گیرند و از ما می­خواهند که به جمله­های زیبا تبدیل‌شان بکنیم و بنویسیم .

* رابطه شما با فضای مجازی چطور است؟ نویسندگی برای این فضا را چقدر تجربه کرده اید؟

خیلی عالی است. من نویسندگی خلاق را در دوران کرونا در این فضا گذراندم . هر چند سخت بود، ولی راضی‌ام. در این دوره به مدت یک سال و نیم در این فضا زندگی کردم . حتی زبان فارسی ام هم بهتر شد . الان هم در این فضا هنرجو دارم و در کانال‌های مجازی مختلف فعالیت ادبی می‌کنم .

*چه فرصت‌هایی با فضای مجازی در اختیار نویسنده قرار می‌گیرد؟

ارتباط با مخاطبان خاص، حضور در کانال یا گروه‌هایی که مرتبط با نویسندگی هست، ارائه آثار و استفاده از نقد ؛ با این فضا نویسنده به نوعی دیده می‌شود .

 

* داستان نویس بودن چه کمکی به نوشتن نمایشنامه و فیلم‌نامه می‌کند؟

تا ایده و طرحی و داستانی نباشد؛ نمایشنامه و فیلمنامه‌ای خلق نمی‌شود. حالا بگذریم که خیلی از نمایشنامه نویس‌ها، داستان‌نویس نیستند. ولی از یک رمان یا داستان برای اثرشان استفاده می‌کنند. فیلم نامه هم همینطور! همیشه کار یک فیلم نامه نویسی که قبلا داستان نویس بوده بهتر از آب در می‌آید. مثل فیلمی که نویسنده و کارگردان یک نفر باشد .

* وضعیت کتاب‌های موجود در حوزه ادبیات نمایشی، شامل نمایشنامه‌ها و فیلمنامه را چطور ارزیابی می‌کنید؟

خیلی کم در این حوزه مطالعه دارم. بیشتر دوست دارم فیلم را ببینم تا فیلمنامه‌اش را بخوانم .

*اگر قرار باشد تنها یک پاراگراف و یا یک شعر از آثار خودتان را انتخاب کنید، آن پاراگراف و یا آن شعر کدام است و از کدام کتاب؟

دلم می‌خواهد وقتی می‌میرم ، عاشق بمیرم. حتی اگر این راز را فقط خدا بداند.

با یاد تو / ضربان قلبم/ هزار می زند / من بلد نیستم/ لال باشم / حتی اگر زبانم/ سرم بردار کند / محرمانه خواهم گفت / می‌خواهمت:

از رمان عاشقانه / لاله واژگون

*برای نوشتن یک اثر، چقدر و چه پژوهش‌هایی می‌کنید؟

اگر بگویم نوشتن یک داستان کوتاه چهار ماه طول می‌کشد باور می‌کنید؟ و اتفاق افتاده که در بیست دقیقه داستانی را هم نوشته‌ام. هر اثری نیاز به پژوهش دارد، مخصوصا پیدا کردن واژگان مناسب برای نثر برایم خیلی مهم است، مخصوصا که دغدغه استفاده از زبان اصیل  مادری‌ام را دارم. اگر در ژانر خاصی یا موضوع خاصی بنویسم یا بخواهم ترجمه انجام بدهم قطعا تحقیق می‌کنم .

*روایت شما با روایت‌های دیگری که شده چه تفاوت‌هایی دارد؟

یاد گرفته‌ام ساده و صمیمی بنویسم، به نظرم بهترین راه روایت همین باشد .

نه تنها من، بلکه خیلی از نویسنده‌ها که این گونه نوشته‌اند، آثارشان ماندگار شده است .

*شما دلیل کم خواندن کتاب در جامعه را چه می‌دانید؟ سهم نویسندگان در این بین چقدر است؟

ریشه‌اش به خانواده برمی‌گردد . خیلی چیزها جایگزین کتاب شده است. به قول مارکز « روزی که قرار شد انسان‌ها در کوپه درجه یک مسافرت کنند و ادبیات در واگن بار؛ کار دنیا به سر آمده است». نویسنده‌ها کار خودشان را می‌کنند و می‌نویسند. آثار باید مطابق سلیقه مخاطب نسل نو نوشته بشود .

*آسیب‌های یک جایزه ادبی برای نویسنده و خواننده چیست؟ اگر قرار باشد شما جایزه‌ای را طراحی کنید، آن جایزه با موضوع خلق اثر است یا نقد؟

به ظاهر جایزه ادبی برای یک استان و نویسنده‌هایش خیلی عالی است؛ اما در داوری‌ها اعمال نفوذ وجود دارد. نقدی بر هیچ اثری صورت نمی‌گیرد. این آسیب است. مخالف آثار موضوع محور هستم. آزاد خوب است؛ اگر نقد ادبی در کنارش صورت بگیرد،  تا حق نویسنده زائل نشود و به شعور خواننده توهین نشود .

* اقلیم، جغرافیا، موقعیت و زادبوم شما چه تاثیری در کارهای شما داشته است؟

* بسیار نقش آفرین بوده است. گاهی در اردبیل زیبا  چهار فصل در یک روز اتفاق می‌افتد. از برف و کوه و آب و هوای لطیف و مردمان مهربان و میهمان نوازش نمی‌توان گذشت و ننوشت. مهمتر از همه این‌ها زبان مادری‌ام هست، با دایره واژگانی بی‌نهایت! که خدا را شکر آثار ارزشمندی به زبان ترکی خلق کرده‌ام.

گفتگو: سعید آقایی