مسئله فلسطین بیشتر انسانی است تا ایدئولوژیک

به مناسبت هفته هنر و فرا رسیدن هفته فلسطین نشست تخصصی سینما گپ با هدف نقد و بررسی فیلم­‌ «آنها وجود دارند» ساخته حسین الهام و به همت حوزه هنری آذربایجان شرقی در پردیس سینمایی 29 بهمن تبریز برگزار شد.

زهرا ناصری، فعال حوزه فلسطین در این جلسه اظهار کرد: موضوع دزدی هویت و نادیده انگاری هویت فلسطینی در این مستند به خوبی پرداخت شده است، حتی در حوزه موسیقی نیز اینگونه است، عود عربی آن ریشه تاریخی دارد اما امروزه رژیم صهیونسیتی در فستیوال موسیقی خود به‌عنوان عود اسرائیلی معرفی می‌کند و فرهنگ اسرائیل نیز از دزدی پدید آمده است.

وی یادآور شد: در میان اکتیویست‌های فضای مجازی، منازعه فلسطین ایجاد شده که ایده دو دولت گفته می‌شود، فیلمی ساخته شده است که اگر ویژه و هنرمندانه به آن توجه کنیم درمی‌یابیم که چه قدر هوشمندانه ساخته شده است؛ the other son فیلمی با این محوریت است که در بیمارستانی پسری از صهیونیست و پسری هم از سرزمین فلسطین به دنیا آمده و جابه‌جا می‌شوند، این ایده در ایران بسیار دیده می‌شود اما با آن متفاوت‌تر است؛ یعنی تا زمانی که یکدیگر را نمی‌شناسید باهم زندگی می‌کنید اما چرا بعد از این نمی‌توانید. وی گفت: بزرگترین دغدغه ما این است که چرا به فلسطین به‌عنوان تیتر سینما یا مستند جنگی نگاه می‌کنیم؛ متاسفانه در ایران فلسطین یک مسئله ایدئولوژیک شده که درست نیست و فقط در جمع خاصی به این مسئله پرداخت می‌شود؛ تریبون رسمی به‌گونه‌ای مسئله فلسطین را مطرح می‌کند که به جز مرگ بر اسرائیل سخن دیگری نگفته‌ایم.

ناصری افزود: زندگی واقعی یک فرد فلسطینی را ندیده‌ایم، ای کاش زندگی واقعی آنها را به تصویر می‌کشیدند و زاویه انسانی آنها به خوبی مطرح می‌شد اما صرفا بخش جنگی آن روایت شده است.

وی اضافه کرد: باید به گونه‌ای واقعیت‌ها را شرح داد و زاویه انسانی را فارغ از گرایشات سیاسی به تصویر کشید و قضاوت را بر عهده مخاطب گذاشت.

وی متذکر شد: روز قدس در کشور ما تفاوت خاصی با ۲۲ بهمن ندارد و همان شعارها گفته می‌‌شود، صدا و سیمای ما صرفاً خبری از آن سرزمین روایت می‌کند، اما در روایات انسانی به واقعیت‌های زندگی فلسطینی‌ها پرداخت نشده است.

اگر شهید آوینی نبود، هویت سینمای جنگی ما هم به فراموشی سپرده می‌شد

هادی ولی‌پور، مدیر هنرهای تصویری حوزه هنری آذربایجان­ شرقی نیز در ادامه این جلسه طی سخنانی اظهار کرد: آنچه به عنوان سینمای جنگ می شناسیم مشابه تئاتر جنگی است که بخشی از آثار به روایات دوران وقوع جنگ و تعدادی هم به موضوعات پساجنگ می پردازند. موضوع فیلم "آنها وجود دارند" برخاسته از اتفاقاتی است که در طول دو دهه در فلسطین رخ داده و ثمره تلاش های گروه قابل توجهی از هنرمندان که به ضبط وقایع متفقه در فلسطین پرداخته اند توسط گروهی نامعلوم به یغما رفته و آرشیو بزرگی از صدا و تصویر از دست فلسطینی ها خارج شده است.

وی ادامه داد: تولید مستند گزارشی به عنوان یک روش بسیار ارزان قیمت و سهل مورد تاکید حوزه هنری بوده و می تواند جایگاه مهمی در تولیدات داشته باشد؛ اما باید در قالب روایت و فرم جذابی ارائه شود.

وی افزود: موضوع فلسطین یک بحث بین‌المللی است و ایران صرفا یک نقش در این مرز به عهده دارد. اما اگر در قالب هنر و رسانه هویت انسانی مد نظر باشد، همین مرز جغرافیایی کوچک به وسعت کل کرده خاکی قابل تعمیم است و جالب اینکه تعدادی از هم وطنان تصور می کنند که ایرانیان حامیان فلسطین هستند، در صورتی که بیرون از مرز کشور ما، تصور این گونه نیست.

ولی‌پور خاطرنشان کرد: تبلیغ غلط باعث شده ذهنیت بدی نسبت به موضوع فلسطین پیدا کنیم، تصور ما نیز از روز قدس خلاصه شده در شعار "مرگ بر اسرائیل" که درست نیست و با مرگ بر اسرائیل گفتن صرفا اسرائیل مرکزیت می گیرد و هر روز فلسطین کم رنگتر می گردد؛ به نظر می رسد باید همتی خارج از شعار دادن کرده و هنر را برای وسیله ای جهت آشنا شدن مردم با این مسئله کرد. همان کاری که "رد گریو"، بازیگر سرشناس آمریکا انجام داد.

وی یادآور شد: "هویت گمشده" به عنوان محور فیلم "آنها وجود دارند" داستان های بسیاری را می تواند پردازش کند و منجر به تولیدات ارزشمندی هم در داخل و هم در خارج از کشور کند.

مدیر هنرهای تصویری حوزه هنری آذربایجان­ شرقی تاکید کرد: اگر اسناد و آرشیو فلسطینی‌ها در دست رژیم صهیونیستی باشد، روند تاریخ یک قوم از دست آنها گرفته شده است؛ نمونه هویت سازی آرشیوی در ایران، به دست شهید والامقام سیدمرتضی آوینی انجام گرفت و اگر همت ایشان نبود، هویت آرشیوی سینمای جنگ ما نیز نبود. بنابراین "نادیده گرفته شدن هویت"، "ایده دو دولت"، "محوریت انسانی" و "روایت انسانی" شاه کلیدهایی برای توسعه و تولید است.

گفتی است؛ نشست‌های سینما گپ با هدف اکران و بررسی نقد آموزش محور، چهارشنبه های پایانی هر ماه با حضور هنرمندان، پیشکسوتان، دانشجویان و علاقمندان هنر سینما به همت واحد هنرهای تصویری حوزه هنری استان با پخش مستند، داستانی و پویانمایی برگزار می شود.