اسناد انقلاب اسلامی بهترین شاهد مردمی بودن نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران است.

انقلاب اسلامی ایران، انقلابی منحصربه‌فرد در جهان است که ویژگی‌های آن را در انقلابی دیگر نمی‌توان یافت. این انقلاب دارای ویژگی‌هایی است از جمله حاکمیت الله، قدرت و نفوذ رهبری امام خمینی(ره)، وجود روحانیت و وحدت و همبستگی همه مردم که کاملا متفاوت با دیگر انقلاب‌ها است.

در پیروزی انقلاب اسلامی، مردم و علمای آذربایجان و به‌ویژه شهر اردبیل هم همگام و همسو با مردم سایر نواحی ایران در مراحل تاریخ انقلاب اسلامی نقش‌آفرین بوده و با اتحاد و انسجامی اسلامی از عهده‌ عهد خود با امام خمینی(ره) برآمدند.

در حال حاضر موجی برای تطهیر دوران سیاه پهلوی راه افتاده است که امام خمینی(ره) با پیش‌بینی این مورد در سال 1367 با ابراز عدم رضایت از انتشار تاریخ‌های غیرواقعی از طرف وابستگان به شرق و غرب، ضمن تشویق به نگارش تاریخی واقعی و مستند، پی‌گیری جدی‌تر در خصوص جمع‌آوری همه اسناد اعم از نوشته، صدا و تصویر را مورد تاکید قرار دادند.

در جریان انقلاب، روحانیون و افراد مختلفی از جمله بازاری‌ها، دانشجویان، دانش‌آموزان، کارگران، عشایر و ... در راه انقلاب تلاش کرده‌اند و تعدادی از آن‌ها در این مسیر شهید شده‌اند؛ بسیاری مجروح شده‌اند و در حال حاضر تعداد کثیری از این عزیزان در قید حیات نیستند. اگر ما تاریخ را درست و مستند روایت نکنیم، عوامل بیگانه و سودجو با تحریف تاریخ شرایط را به نفع خود پیش می‌برند تا نسل جدید را از راه انقلاب منحرف کنند.

ما برای پاسداشت حرکت ارزشمند این عزیزان و زنده نگه داشتن آرمان‌ها، تلاش‌ها و زحمات آنان باید مستندسازی کرده و تاریخ انقلاب را به شکل مستند حفظ و منتشر کنیم و به وسیله آن‌ها پیشینه انقلاب و این حرکت با عظمت را به نسل بعد معرفی کنیم.

 بر این اساس علی‌رغم اینکه این اتفاق شاید در سال‌های مختلف در استان اردبیل اتفاق افتاده است و جزو تاکیدات نماینده ولی فقیه در استان نیز می‌باشد، اما متاسفانه هنوز مرجع‌سازی تاریخی اسناد انقلاب اسلامی در این استان صورت نگرفته است.

برای همین حوزه هنری انقلاب اسلامی استان اردبیل طی سال‌های اخیر برای جلوگیری از تحریف تاریخ انقلاب اسلامی، همچنین آشنایی نسل جوان با مکتوبات و اسناد مهم تاریخ انقلاب اسلامی و ثبت کردن آنها، کتاب‌های زیادی را در حیطه‌های مختلف به چاپ رسانده است.

چاپ کتاب زندگی و مبارزات شهید «رسول خلیل آبادی» دانشجویی که ضد رژیم فاسد پهلوی با استاد طرفدار طاغوت درگیر و از دانشگاه اخراج شد و در طول خدمت سربازی هم از مبارزه دست نکشید تا اینکه در روز 22 بهمن در خیابان سپه تهران مورد اصابت گلوله یکی از دژخیمان قرار گرفته و به شهادت رسید. این نخستین کتابی است که در حیطه انقلاب اسلامی در حوزه هنری به نگارش در آمده و در سال 1387 به نویسندگی علی درازی به چاپ رسیده است.

کتاب بعدی که باز به همت علی درازی تحقیق، تدوین و نگارش شده است؛ کتاب «تاریخ انقلاب اسلامی در اردبیل» است. این کتاب با نگاهی جامع به جریانات و حوادث این شهر در شکل‌گیری و پیروزی انقلاب اسلامی ایران شکل گرفته و حاصل بیش از 6 سال تحقیق گروهی است که در شش بخش تدوین و در سال 1391 در انتشارات سوره مهر به‌صورت ملی منتشر شده است.

کتاب بعدی با عنوان «ظهر روز بیست و سوم» خاطرات انقلابیون اردبیل از سال‌های انقلاب است که به همت ساسان ناطق در سال 1392 در حوزه هنری استان اردبیل تولید و رونمایی شد. این کتاب شامل خاطرات پنج نفر از انقلابیون اردبیل از سال‌های انقلاب است و محور مشترک هر پنج خاطره، اتفاقات ظهر روز ۲۳ بهمن‌ماه سال ۱۳۵۷ در اردبیل است که در این روز ۲۳ نفر مقابل ساختمان شهربانی اردبیل به شهادت می‌رسند.

انتشار دو کتاب «عالمِ عامل» و «خلخال در انقلاب اسلامی به روایت سند و عکس» در سال 1400 که هر دو کتاب نوشته «سیدمحمدمسعود نقیب» از نویسندگان شهرستان خلخال است. «عالم عامل» شرح زندگانی حضرت آیت‌الله هبت‌الله یکتایی و «خلخال در انقلاب اسلامی،‌ به روایت سند و عکس» در واقع روایت تصویریِ بخشی از این تلاش‌ها و مجاهدت‌های مردم خلخال و علما و مبارزان انقلابی این شهرستان در نهضت اسلامی است که با 104 مورد سند و 162 عکس تاریخی می‌باشد.

در دوران مبارزات نهضت امام خمینی(ره) و به‌خصوص از سال 1356، در اردبیل دو مسجد به عنوان کانون‌های اصلی انقلاب فعالیت داشتند؛ اولی مسجد حاج میرصالح بود که زعامت این پایگاه مذهبی و سیاسی را آیت‌الله مسائلی بر عهده داشت و دیگری مسجد میرزا علی‌اکبر بود که زعامت این پایگاه نیز بر عهده آیت‌الله مروج بود. با توجه به نقش مهم و تاثیرگذاری که این دو مسجد در حوادث و تحولات تاریخ انقلاب اسلامی در اردبیل داشته‌اند، حوزه هنری استان اردبیل اقدام به تدوین و نگارش کتاب «نقش مسجد میرزا علی‌اکبر در انقلاب اسلامی» به همت «قاسم مزین» نموده تا در سال جاری چاپ و راهی بازار شود. همچنین تدوین و نگارش کتاب «سرخط انقلاب» با موضوع نقش مداحان اردبیلی در انقلاب اسلامی به همت «سعید دست‌افشان» از دیگر اقداماتی است که مراحل نهایی را برای چاپ می‌گذراند.

با وجود چاپ این کتاب‌ها، در سال‌های اخیر توجه به موضوع تاریخ شفاهی دوران مبارزات انقلاب اسلامی در استان اردبیل بیشتر شده و حوزه هنری انقلاب اسلامی استان اردبیل دست به تولید محصولات مختلف فرهنگی و چندرسانه‌ای اعم از کتاب، مستندهای تاریخی، نماهنگ، اینفوگرافیک، موشن‌گرافیک و... زده است. در واقع حوزه هنری استان به دنبال آرشیوی متمرکز و جامع از عکس و اسناد دوران مبارزات انقلاب اسلامی در استان اردبیل است. لذا با انتشار فراخوان جمع‌آوری عکس، اسناد، فایل صوتی و تصویری دوران مبارزات انقلاب اسلامی در استان اردبیل، امیدواریم گام بزرگی در جهت پشتیبانی سندی و محتوایی روایت تاریخ انقلاب اسلامی استان اردبیل برداریم.

گفتنی است عکس و اسناد، ماده اولیه برای پژوهش یک پژوهش‌گر، تحلیل‌گر، هنرمند و... است و وجود آرشیو اسناد حضور تاریخی مردم در انقلاب اسلامی، یکی از اقدامات مهمی است که در راستای انتقال این میراث به نسل جوان و محققان و پژوهشگران باید انجام شود و در واقع اسناد انقلاب اسلامی بهترین شاهد اصالت‌ مردمی نظام مقدس جمهوری اسلامی و ارزش‌های انقلابی آن است.