حوزه هنری زادگاه هنر انقلاب است

در انفجار عظیم بعثت فرهنگی برآمده از انقلاب اسلامی، آنچنان که همه مقوله ها دچار دگرگونی و تحول شدند و در پروسه فرهنگ انقلاب تولدی تازه یافتند، هنر نیز که میان غرب باوری و نفی خودی معلق بود ناگهان به سمت دگرگونی روی گرداند. جمعی از هنرمندان جوان و متعهد آن روزگار در یک حرکت خود جوش و با شور و اشتیاق انقلابی به دنبال ایجاد و احیای نهضت فرهنگی اسلام و یک هویتسازی جدید مطابق با الگوی انقلاب بودند، از سوی دیگر جمعی از هنرمندان حوزه تجسمی آن دوران، نمایشگاه معروف حسینیه ارشاد را برگزار و سمت و سویی جدید به هنر انقلاب بخشیدند.

با اینهمه شرایط آنچنان مساعد بود که بهینه‌سازی هنر آغازشد، زیر‌ساخت‌های فرهنگی و هنری جامعه نیز دچار تحولات شگرف گردید و متناسب با این تغییرات، نسل تازه‌ای از هنرمندان ظهور و بروز یافتند و گروه‌های جوان با تشکل و یا حرکتهای انفرادی زمینه ساز فضایی تازه و شفاف برای اندیشیدن و آفریدن آثار هنری شدند . انقلاب هنری، هنری انقلابی به وجود آورد و انقلاب، روحی از مکتب ودین در آن دمید و هنر انقلاب اسلامی ، همرنگ، همخط و هم جهت و هماهنگ با روح نهضت خمینی گام برداشت. در حوالی سال 1357 شمسی و همزمان با حرکت های انقلاب، به ابتکار مقام معظم رهبری – حضرت امام خامنه‌ای - مرکزی بنام «کانون نهضت فرهنگی» به دبیری مرحومه طاهره صفار زاده راه اندازی شد . این مرکز به عنوان لیدر فکری و یک ستاد اجرایی برای هماهنگی گروههای هنری همسو با انقلاب، جوانان هنرمند متعهد و اندیشمند انقلابی را که دغدغه ترویج و گسترش ارزش‌های دینی و اسلامی به زبان هنر و خلق آثاری با اندیشه های اسلام ناب محمدی را داشتند، دور هم جمع نمود تا با بهره‌گیری از ابزار و بیان هنری بتوانند به نهادینه‌کردن مفاهیم مرتبط با گفتمان رهایی بخش، انقلاب اسلامی را یاری رسانند .

هسته‌های ابتدایی این مرکز ، متشکل از جمعی هنرمندان جوان آن روزگار، که حول مقام معظم رهبری گرد آمده بودند، در سال58 از به هم پیوستن این هنرمندان به یکدیگر و در آمیختن آنان با سایر فرهیختگان و اندیشمندان, به صورت خودجوش و مردم ‌نهاد «حوزه اندیشه و هنر اسلامی» سر بر آورد که اگر چه در آغاز به شکلی داوطلبانه و هم‌یارانه قوام یافته بود، اما با درخشش آن در آسمان فرهنگ و هنر ایران‌زمین و سیل مشتاقانی که به آن می‌شتافتند, نیاز به توسعه و سازمان‌دهی آن لازم می‌نمود. «حوزه اندیشه و هنر اسلامی» یکی از نمونه های بارز این تولد تازه هنری در بستر فرهنگ انقلاب اسلامی است .

انقلاب، هنرمندانی نو ساخت و این هنرمندان نوین در مدرسه عشق و مکتب انقلاب نیز تحولی درمعیارها و ملاکها پدید آوردند.

انقلاب، به هنر استقلال و عزت بخشید و این ارزش‌ها به نحوی در آثار هنری بروز یافت و برآفرینشهای آن اثر گذاشت. بر همین اساس می توان گفت مقام معظم رهبری بنیانگذار هنر انقلاب اسلامی است.
از ابتدای دهه 1360 با پیوستن این نهاد به سازمان تبلیغات اسلامی، به حوزه هنری تغییر نام داد. در واقع حوزه ‌هنری به عنوان یکی از نهادهای مهم نظام ‌اسلامی در زمینه فرهنگ و هنر شناخته ‌شد و آثار و تولیدات بسیاری را تقدیم به فرهنگ و هنر انقلاب کرد.
حوزه‌هنری پایگاهی بود که در آن بسیاری از هنرمندان در عصر تازه‌ای که با نفس قدسی امام راحل (ره) روح یافته بود، به تولید اثر منطبق بر گفتمان انقلاب اسلامی می‌پرداختند. هنرمندانی چون شهید مرتضی آوینی، مرحوم قیصرامین‌پور، مرحوم طاهره صفارزاده، مرحوم ابوالفضل عالی، مرحوم سید حسن حسینی، محمد کاسبی، رسول ملاقلی پور، فرج‌الله سلحشور، سید علی میرفتاح، حسین خسروجردی، احمد عزیزی، مهرداد اوستا، سپیده کاشانی، سلمان هراتی،سید علی میرفتاح عزیزالله زیادی، محمد رضا آقاسی و ... از فعالان سابق حوزه هنری بوده اند. 

حوزه هنری خط مقدم هنر انقلاب و به تعبیر داهیانه مقام معظم رهبری " امید هنر انقلاب " است از این رو تعریف هنر انقلاب، بدون حوزه هنری امکان پذیر نیست . این نهاد هنری برآمده از متن انقلاب شکوهمند اسلامی در طول 30 سال فعالیت فرهنگی و هنری خود پیوندی عمیق میان خود و هنرمندان متعهد ایجاد کرده است که مفاهیم و آرمان های انقلاب اسلامی را در قالب هنر و به زبانی بدیع و نو با محوریت اندیشه های تابناک اسلامی و انقلابی بیان داشته و در شکل های هنری آن را ترویج و تبلیغ نموده است و سعی در تبین جــریان هنــری سالم و متعهـد جامعه اسلامی داشته و مدافع اصول و آرمانهای ارزشی انقلاب اسلامی و دستاورد های آن است و می‌کوشد تا در این راه از تمام دست‌اندرکاران هنر و هنرمندان نیز یاری جوید .

پ.ن: برگرفته از اساسنامه حوزه هنری و یادداشت هنر هفتم در روند انقلاب اسلامی / هدایت اله بصیر